GIỮA TRỜI TÂY MỘT HỒN THƠ KÍNH CHÚA, NHỚ QUÊ...

Thứ hai - 31/08/2026 03:58

KINH CẦU MÙA là tác phẩm thứ 26, và là tập thơ thứ 11 của Thi sĩ francis asissi lê đình bảng ( tác giả không viết hoa ), tác phẩm do Tuổi Hoa Publishing CA xuất bản tại Hoa Kỳ năm 2026. Sách gồm 166 trang, 70 bài thơ, bìa của Nguyễn Hà, Hồng Trang trình bày và một tranh chân dung tác giả do họa sĩ Chóe vẽ.

GIỮA TRỜI TÂY MỘT HỒN THƠ KÍNH CHÚA, NHỚ QUÊ...

( Đọc tập thơ KINH CẦU MÙA của francis asissi lê đình bảng )

Mở đầu tập thơ là nhà Văn, Giáo sư Quyên Di viết lời giới thiệu, theo ông thì: “...đọc “Kinh Cầu Mùa” của francis asissi lê đình bảng, tôi vỡ ra được cái định nghĩa về thơ. Ông viết:

Tiếng đàn buông như giọt nắng tinh mơ

Nhuốm hơi thở dạt dào từ cuộc sống

Thơ là gió thổi ngược chiều, lồng lộng

Từ tuổi thơ Em, rơm rạ, cánh đồng

Từ cánh chuồn hay bãi cói ven sông

Nghe gió thổi trong bờ rào tre trúc.

(Nhớ cánh đồng bãi cói)

A, hóa ra thơ tiếng đàn, là giọt nắng, là hơi thở, là gió, là tuổi thơ Em, là rơm rạ, là cánh đồng, là cánh chuồn, là bãi cói ven sông, là bờ rào tre trúc...Thơ là người, là vật, là cảnh quanh ta, thơ là cuộc sống bình thường của con người. Thi nhân là con người cũng giống bao người khác, nhưng y, hay y thị, nhìn thấy, cảm được cái chất “thơ” trong cuộc sống đời thường và có khả năng diễn tả nó ra. Tôi có bổn phận cám ơn francis asissi lê đình bảng vì nhờ “Kinh Cầu Mùa” mà vỡ ra được cái định nghĩa rất thơ về thơ,

Nghe thì êm đềm, dễ dàng như thế, nhưng thật sự để có vần thơ đẹp, câu thơ hay, bài thơ dạt dào ý vị, nhà thơ phải khổ công vắt óc và trái tim phải thổn thức vô cùng...

... Đọc thơ Đình Bảng nói chung, và “Kinh Cầu Mùa” nói riêng, người đọc thấy ngay tác giả “có đạo Công Giáo”. Không có đạo Công Giáo, không thể dùng một cách tự nhiên, nhuần nhuyễn những từ ngữ dấu đinh, cỏ lùng, bí tích, áo nhậm, lòng động lòng lo, miền đất Sion, Lễ Vượt Qua, Đêm Vườn Dầu, Đức Mẹ Ban Ơn...”

Và Giáo sư kết luận: “ Đọc “Kinh Cầu Mùa” của francis asissi lê đình bảng tôi có cảm tưởng nhà thơ thường dâng kinh cầu Mùa Thương Khó (tức Mùa Chay và Tuần Thánh, suy niệm về cuộc tử nạn của Chúa Gie6su để cứu chuộc nhân loại) cũng như dâng kinh cầu mùa Thương theo kinh Mân Côi. Tôi nghĩ bạn đọc, khi đọc hết thi tập “Kinh Cầu Mùa” này cũng có cái cảm tưởng giông giống như vậy. ( Lời giới thiệu, trang 5 – 7).

francis asissi lê đình bảng từng là Giáo sư dạy tại các trường Trung học Công Giáo ở Sài Gòn trước năm 1975 như Nguyễn Bá Tòng, Mai Khôi, Thánh Giuse, v.v... ông còn là Giảng viên của các khóa học Giáo Lý Hôn Nhân & Nhân Bản tại các trung tâm Giáo Xứ, nhà thờ lớn như Đức Bà, Dòng Chúa Cứu Thế, Đa Minh Ba Chuông v.v... nên thơ ông luôn mang âm hưởng của giáo lý và niềm tin Kính Chúa. Hấu hết các bài thơ trong tập đều nhắc đến đức tin tôn giáo của ông. Song bên cạnh lại là một hồn thơ đau đáu nhớ quê hương bản quán đến nao lòng, qua từng hình ảnh, câu chữ sắc sảo, tài hoa của thi nhân.

Hãy nghe ông viết về “Long Beach”, trong bài thơ “Tháng Giêng, về Long Beach” ở trang 21:

“Chào Em nhé. Tháng Giêng về Long Beach

Từng lũ chim non vừa mới ra ràn

Cali, vẫn chiều vàng, nắng chói chang

Có hơi ấm biển bờ Tây, rất nhẹ

Ơi cô gái, mang dầu đèn, đi lễ

Đợi khuya nay, vào tiệc cưới sớm hơn

Chiều, ngang qua tượng Đức Mẹ Ban Ơn

Ta đứng đợi, một mình, câu kinh muộn...”

Và, từ cái xứ “trời Tây” ấy, là mang mang nỗi nhớ quê, như “cơn gió thổi ngược chiều, lồng lộng”:

“Nhớ khoảnh khắc ở Times Square, New York

Dõi xa xăm, xem có thấy Sài Gòn

Có thấy thuyền bè, hoa trái Cái Mơn

Và Huế, Ban Mê, Phan Rang, Đà Lạt

Ở xứ lạ nhớ về quê ngút ngát

Nhìn rừng Thu phong, cứ ngỡ truyện Kiều

Ồ, minh đâu phải Kim Trọng mà yêu

Là Từ Hải, nên chết trân, chết đứng...”

Bạn và tôi có bao giờ nhớ quê mà phải như “Từ Hải, chết trân, chết đứng” chưa? Chỉ có thi nhân mới có một tấm chân tình luôn trĩu nặng như thế.

Ở bài thơ “Thư nhà” trang 31, một hình ảnh rất bình dị, đời thường, lại nhắc nhớ:

“Cứ đau đáu một nỗi gì trong bụng

Từ hạt nếp thơm, mẹ gói lá dong

Đên chén chè khuya, ăn đỡ đói lòng

Tới đầu hẻm, bỗng thèm tô mì gõ...”

Vẫn xen vào những câu thơ kính Mẹ bề trên như : “ Làm ơn hái dùm ta một chùm hoa/ Và đặt dưới chân Mẹ, lời khấn nhỏ”... và:

“Muốn nên Thánh, phải làm người trước đã

Trăng nào tròn hơn mười sáu, sau rằm?

Tội tình cho ai, ở lại, rau răm

Gió đưa cây cải, về trời xa tít.”

Để “Vượt qua” nỗi nhớ, niềm yêu, phải chăng cũng là “Vượt qua” được chính mình, chính con tim đang “thổn thức” kia, Nhà thơ đã mượn điển tích kỷ niệm cuộc khổ nạn và phục sinh của Chúa Giêsu, qua câu chữ “Lễ Vượt qua” cũng là tiêu đề một bài thơ ở trang 35:

“Ngày mai là lễ Vượt Qua

Giữa mùa gặt, rủ nhau ra cánh đồng

Để xem cây lúa đơm bông

Và xem cây cải lên ngồng vàng tươi

Gió ru bờ bãi ta ngồi

Xanh um cùng ríu rít lời thánh ca.”

Đọc thơ francis asissi lê đình bảng, là nhập vào sự thấu cảm của một hồn thơ lai láng, là câu chữ của ca dao, của trí tuệ dân gian và hàm súc, tinh tế của triết lý nhân sinh, giáo lý làm người. Khi nhà thơ tự đặt ra câu hỏi: “ Chúa ở đâu? Đâu?/ Gần, xa tít tăp?/ Sao bỏ rơi con, lạc lõng mồ côi?” Là cũng tự tìm ra câu trả lời cho niềm tin kính Chúa: “ Ước chi, vâng, trong thương tích của Người/ Con tìm được một bến bờ nương náu” (Chuồn chuồn ơi, trang 36).

Nỗi thấu cảm, dần lan tỏa trong từng câu thơ bài thơ của một thi nhân đã vượt qua lứa tuổi bát tuần, lứa tuổi mà rất nhiều người phải ao ước. Với “Bài Nhã Ca tháng Giêng”, ta lại như bắt gặp một người thơ tuổi thanh xuân phơi phới, ngập tràn những ước mơ: “ Đêm nay, nhớ chong đèn, chờ nhau nhé/ Đốt trầm lên, thức trắng hết canh ba/ Bởi đầy trời, rộn rã tiếng hoan ca/ Và nhật nguyệt kết đôi vầng sáng rỡ...”. Cái cảm nhận của hiện tại:

“Có sênh phách rước hòm bia Thiên Chúa

Khắp bờ vui, vui nối nhịp, thêm lời

Của dậy thì tươi trẻ tuổi đôi mươi

Của rạo rực và nồng nàn nhan sắc...” (trang 65)

Và người thơ giục giả: “ Mau chân nhé, vào lễ hương, em ạ/ Chiều lên nương ta hái thuốc, bẻ măng/ theo mẹ, cha đi đám cỗ làng/ Rượu nếp cái hoa vàng, mật ong chúa”. Lời dặn dó như một bức tranh quê nhà: “ Đừng quên nhé, đừng ngủ quên, mê thiếp/ Này là địa đàng, mở cửa tràng sinh/ Có những cô nàng gánh rượu về dinh/ Mây xuống thấp và mặt trời dừng lại”.

Cùng chia sẻ với nỗi đau mất con, khi lá vàng, làm thơ khóc lá xanh của thi nhân: “Con nằm đó. Thiên thu và bất tận

Nhành hoa thơm, Chúa đã hái về trời

Bởi trần gian này là mảnh sân chơi

Con đi suốt một đời ba đau thắt...”

Đó còn là tấm lòng của người cha: “ Sao con nỡ vội ra đi sớm vậy?/Ba quỳ dâng, làm lễ đầu mùa/Thế là từ nay, đi sớm, về trưa/ Con trên ấy. Ba dưới này, trông ngóng...”

Thêm 2 bài thơ ở cuối tập thơ: bài “ Lời cuối gửi mọi người”, thi sĩ làm để tặng “Đức Thánh Cha Phăng Xi Cô”, bộc bạch như một nguyện ước?

“ Cứ để tôi ở yên

Khi đôi mắt đã khép

Hơi tàn đã thở hắt ra

Cứ để tôi ở yên

Nơi căn phòng đã quen

Ở góc nhà nguyện Santa Maria...

....

Cứ để tôi ở yên

Trong chiếc hòm gỗ tạp

Nó là chiếc thuyền mang tôi đi

Để tôi mau rã mục

Để tôi sớm ra tro...” (trang 155)

Để rồi cùng cảm thông hơn với thi nhân, qua bài “ Ở lại với con, chiều đã muộn” ( trang 157).

“ Ở lại với con, chiều đã muộn/ Đường xa hăm thẳm, dấu yêu ơi/ Lý trình muôn nẻo, đôi chân mỏi/ Con bước đi, bước một, rã rời.../....Ở lại cùng con, một chút nữa/ Đêm mau qua, ngày nắng hoa vàng.../... Ở lại cùng con, thêm chút nữa/ Khi không, ai tâm sự, hàn huyên/ Chúa ôi, đêm ba mươi dày dặc/ Có lẽ nào Chúa đành lãng quên,,,” (159)

Nhẹ một chút hồn xuyến xao? Một chút bước đi đã mỏi, rã rời? Không. Thi nhân dù đang tuổi thượng thọ 84, vẫn ngập tràn niềm tin kính Chúa, yêu đời và nhớ quê, khi trong những trang bản thảo một đời Thi- Văn, ông vẫn còn đó 6 tập bản thảo “Sẽ Xuất Bản”. Cầu mong ông vẫn luôn tráng kiện, bút lực dồi dào để gửi cho đời những tâm huyết của một cây bút, một tín đồ tràn đầy ơn Chúa, yêu quê...

Katy, July, 10/2026

NGUYỄN SÔNG TRÀ

Tác giả bài viết: NGUYỄN SÔNG TRÀ